Abdij van Vlierbeek
© Heemkundige Kring Vlierbeek        
 DICHTER MONNIK JAN AMOERS (1444)
      Ten   tijde   van   abt   Robrecht   van   Berthem   leefde   te   Vlierbeek de   monnik   Jan   Amoers.   In   1426,   een   jaar   na   de   stichting   van de   Leuvense   Universiteit,   vatte   hij   aan   deze   instelling   studies aan   in   het   Kerkelijk   Recht.   Over   deze   materie   gaf   hij   nadien zelf   onderricht   aan   zijn   Vlierbeekse   confraters.   Amoers   was ook   dichter,   en   om   die   reden   verdient   hij   een   plaats   in   de geschiedenis   van   de   Middelnederlandse   letterkunde   en   van het    toneel    te    Leuven.    De    stad    vroeg    hem    inderdaad    tot tweemaal    toe    een    toneelstuk    te    schrijven    dat    zou    worden opgevoerd   naar   aanleiding   van   de   jaarlijkse   Ommegang   in september.   Na   de   optocht   van   de   Ommegang   werd   ieder   jaar op   de   Grote   Markt   in   open   lucht   een   opvoering   gehouden.   De stadsrekeningen     verschaffen     nauwkeurige     inlichtingen.     In september   1444   werd   Amoers   een   honorarium   betaald   voor het   spel   van   “De   Drie   Hiërarchie   der   engelen”   en   het   jaar daarop    voor    een    ander    toneelstuk,    getiteld    “Onser    Liever Vrouwen Miraculen”.         In    september    1444    werd    op    de    Leuvense    Grote    Markt gedurende   meerdere   dagen   een   stellage   opgetimmerd.   Zowel overdag     als     ‘s     nachts     waren     bewakers     aangesteld     om beschadiging   of   diefstal   van   hout   te   voorkomen.   Het   spel   werd opgevoerd   door   vijf   gezellen,   die   voor   hun   medewerking   van stadswege   vergoed   werden   met   enkele   liters   Rijnwijn.   De   inhoud   van   het   stuk   kan   worden   afgeleid   uit   de rekwisieten   die   in   de   stadsrekeningen   worden   vermeld   en   van   de   omschrijving   die   men   in   deze   documenten   aan het   spel   geeft.   Het   kreeg   namelijk   ook   de   titel:   “Het   spel   van   de   Drievuldigheid”,   of   “van   de   kroning   door   de Triniteit”. Het handelde dus over de Kroning van Maria in de hemel.       Zoals   men   in   de   theologische   literatuur   en   in   de   kunst   merkt,   werd   de   H.   Maagd   volgens   de   toenmalige   opvatting de   kroon   op   het   hoofd   geplaatst   door   de   Drievuldigheid.   Dit   gebeurde   in   bijzijn   van   de   engelen.   De   titel   spel   van de   Drie   Hiërarchieën”   zinspeelt   hierop.   Sedert   de   pseudo-Dionysius   de Areopagiet,   een   kerkelijk   auteur   uit   de   5de eeuw,    worden    de    engelen    immers    gegroepeerd    in    drie    groepen    of    Hiërarchieën.    De    eerste    bestaat    uit    de Serafijnen,   Cherubijnen   en Tronen;   deze   omgeven   God   in   constante   aanbidding.   De   Heerschappijen,   Krachten   en Machten   maken   de   tweede   groep   uit;   zij   beheersen   de   sterren   en   de   elementen.   De   derde   wordt   gevormd   door   de Prinsdommen, Aartsengelen en Engelen; zij beschermen de aarde of zijn de goddelijke gezanten.   Volgens    de    stadsrekening    werden    in    het    spel    van    Jan    Amoers    deze    engelengroepen    uitgebeeld    door schoolkinderen.   Door   gordijnen   waren   ze   aan   het   zicht   onttrokken,   doch   via   een   opening   in   een   schutsel   konden ze op de gepaste momenten te voorschijn komen om Marias kroning luister bij te zetten. Het   schilderij   hierbij   bevindt   zich   nu   in   de   zuidelijke   transeptarm   van   de   kerk...   Klik   op   de   afbeelding   voor   meer info.
Het schilderij werd vaak verkeerdelijk toegeschreven aan de Leuvense schilder Joost vander Baren (+ na 1612).