Abdij van Vlierbeek
© Heemkundige Kring Vlierbeek        
  tijdlijn
DE INTERVENTIE VAN LAURENT-BENOIT DEWEZ (1772-1796)
De   kerk,   opgetrokken   na   de   terugkeer   van   1642,   was   wegens   gebrek   aan   middelen   slechts   gedeeltelijk   voltooid. Deze   constructie   was   overigens   al   in   wankele   toestand.   Vanden   Bruel   wenste   niet   alleen   een   nieuw   bedehuis, maar   droomde   bovendien   van   een   geheel   moderne   abdij.   Hij   inviteerde   daartoe   Laurent-Benoît   Dewez   (1731- 1812),   architect   in   dienst   van   de   toenmalige   gouverneur   der   Oostenrijkse   Nederlanden,   Karel   van   Lotharingen. Dewez   had   studiereizen   ondernomen   naar   Italië,   Griekenland,   Syrië   en   Egypte,   en   toonde   al   zijn   kunde   bij   de herbouw van andere abdijen in onze gewesten. Dewez   legde   spoedig   de   plannen   voor   een   volledig   nieuw   complex   voor.   Hierbij   zou   al   het   bestaande   verdwijnen en   vervangen   worden   door   eigentijdse   constructies   in   neoclassicistische   stijl.   De   voorstellen   vielen   in   de   smaak van de Vlierbeekse communauteit en weldra werd het startsein voor de werken   gegeven. Op   23   oktober   1775,   na   de   hoogmis   werd   begonnen   werd   met   de   afbraak   van   de   bestaande   kerk.   De   officies gingen   voortaan   door   in   de   kapittelzaal.   Op   13   mei   1776   was   de   afbraak   voltooid   en   de   dag   daarop   begon   men met   de   fundamenten   van   het   nieuwe   bedehuis.   Weldra   zou   de   eerste   steen   kunnen   worden   gelegd.   Op   30   juli greep   de   eerstesteenlegging   plaats   in   aanwezigheid   van   architect   Dewez   en   van   talrijke   vertegenwoordigers   van bevriende kloosters. Op   de   voorgevel,   vlak   onder   de   dakgoot,   prijkt   nu   nog   de   datum   1780   en   dit   bewijst   dat   het   gebouw   in   dat   jaar   die hoogte   had   bereikt.   Drie   jaar   later   was   het   voltooid.   De   wijding   zou   echter   nog   meerdere   jaren   op   zich   laten wachten.   Pas   in   de   zomer   van   1790,   namelijk   op   31   augustus,   zou   kardinaal   van   Franckenberg   zich   voor   de consecratie   naar   Vlierbeek   begeven.   Het   ziet   er   naar   uit   dat   deze   gebeurtenis   geruime   tijd   werd   uitgesteld   wegens allerlei   minder   gunstige   toestanden   tijdens   de   regering   van   Jozef   II   (1764-1790),   die   zowel   de   Mechelse   kerkvorst als de abt van Vlierbeek heel wat last berokkenden. De   bouw   van   de   kerk   zou   verscheidene   jaren   in   beslag   nemen.   Ondertussen,   in   1777,   begon   men   met   de oprichting   van   een   gedeelte   van   een   ander   onderdeel   van   Dewez'   plan,   namelijk   het   abts-   en   gastenkwartier.   Deze constructie,    uitwendig    streng    en    sober    van    lijn,    maar    binnenin    voorzien    van    weelderig    versierde    salons    en receptiezalen, staat thans nog overeind en is nu gekend als het "Nieuw abtskwartier".         Ontwerpen   van   Dewez   voor   Vlierbeek   zijn   bewaard   gebleven,   aan   de   hand   van   deze   plannen   werd   in   2012   door de   Heemkundige   Kring   Vlierbeek   een   3D   reconstructie   gemaakt.   De   reeks   afbeeldingen   hieronder   geeft   een   beeld van hoe de abdij eruit gezien zou hebben indien het bouwproject door architect Dewez, voltooid werd. Opvallend   zijn   de   enorme   afmetingen   van   het   geheel,   dat   de   ambitie   van   de   laatste   abten   illustreert.Op   de   plannen van   Dewez   was   de   kerk   gesitueerd   rechts   achter   het   hoofdgebouw   dat   abts-   en   gastenkwartier   bevatte.   Daardoor vormde   ze   niet   meer   het   hiërarchisch   middelpunt   van   de   abdij.   De   architect   stapte   af   van   de   idee   dat   een   klooster een   stad   Gods   is,   doch   benadrukte   het   residentieel   karakter.   De   abdij   werd   beschouwd   als   woonplaats   voor   een abt   die   zich   gedroeg   als   een   prins   en   hoge   gasten   moest   ontvangen.   De   opvatting   van   de   neoclassicistische hoofdgevel   en   van   de   interieurs   werkte   het   prestigekarakter   in   de   hand.   Enkel   de   uiterst   linkse   hoek   van   dit hoofdgebouw is gerealiseerd.