ABT JACOB MAROTEL (1544-1567)

EN JOHANNES HAUTAERT (1568-1571)

De   opvolger   van   Jan   van   Panhuys   was   Jacob   Marotel   (1544-1567),   tevoren   monnik   in de   abdij   van   Sint-Bertijns   te   Saint   Omer.   Samen   met   de   andere   Brabantse   abten   was hij in 1555 aanwezig bij de plechtige troonsafstand van Karel V te Brussel. Latere   feiten   laten   toe   de   vraag   te   stellen   of   de   keuze   van   Marotel   tot   abt   wel   gelukkig is   geweest.   Al   in   1560   deden   zich   moeilijkheden   voor   die   aan   het   licht   kwamen   tijdens een   visitatie   of   kerkelijk   onderzoek,   gehouden   op   verzoek   van   Margaretha   van   Parma, landvoogdes   der   Nederlanden   (1559-1567).   Uit   de   informatie   die   haar   na   de   visitatie werd   toegezonden,   leren   we   dat   de   abdij   niet   meer   behoorlijk   onderhouden   werd;   het regende   in   de   slaapzaal,   de   liturgische   gewaden   waren   versleten   en   de   bibliotheek verkeerde   in   slechte   toestand.   Bovendien   verbleef   de   abt   te   vaak   buiten   zijn   klooster, waardoor de kloostertucht geheel verslapte. Dat   een   minder   geschikte   overste   kon   aangesteld   worden   is   te   begrijpen.   In   1515   had immers   Keizer   Karel   V   van   paus   Leo   X   het   benoemingsrecht   over   de   abdijen   in   de Nederlanden   bekomen.   Dit   leidde   tot   tal   van   misbruiken,   waarbij   in   sommige   abdijen zelfs    niet-religieuzen    tot    abtelijke    waardigheden    werden    benoemd.    De    kloosters verzetten    zich    dan    ook    terecht    en    onder    koning    Filips    II    (1555-1598)    zou    een compromis     worden     gesloten.     Dit     hield     in     dat     bij     een     vacature     koninklijke commissarissen   de   stemmen   van   de   religieuzen   moesten   gaan   inzamelen.   De   vorst mocht    dan    één    van    de    naar    voor    geschoven    kandidaten    aanduiden,    waarop    een kerkelijke   bekrachtiging   zou   plaatsgrijpen.   Dit   was   alvast   een   verbetering,   al   bleef   de mogelijkheid   tot   ingrijpen   van   de   vorst   bestaan.   Dit   systeem   zou   ook   te   Vlierbeek tijdens het verdere Ancien Régime worden toegepast. De   kwestie-Marotel   sleepte   aan,   doch   in   1567   slaagden   de   abten   van   Affligem   en   van Sint-Geertrui   te   Leuven   erin   hem   te   doen   abdiceren   ten   voordele   van   Jan   Hautaert, religieus    te   Affligem    en    aanbevolen    door    Filips    II.    De    akte    van    afstand    vermeldt diplomatisch dat ze gebeurde á cause des continuelles débilité et maladies van de abt. Het   abbatiaat   van   Hautaert   was   zeer   kort,   doch   heilzaam   (1568   1571).   Hij   herstelde   de tucht   met   vaste   hand.   In   de   annalen   van   de   abdij   van   Bursfeld   staat   hij   daarom opgetekend   als   abbas   reformator,   abt-vernieuwer.   Hij   bekwam   bovendien   een   bijzonder voorrecht.     Hij     en     zijn     opvolgers     zouden     voortaan     jaarlijks     op     het     feest     van Sacramentsdag   pontificaal   mogen   celebreren   in   de   kerk   van   Sint-Goedele   te   Brussel. Dit   schijnt   een   zeer   begeerd   privilege   te   zijn   geweest   waaraan   Vlierbeek   de   eeuwen door ten zeerste heeft gehouden.
Abdij van Vlierbeek

ABT JACOB MAROTEL (1544-1567)

EN JOHANNES HAUTAERT (1568-1571)

De   opvolger   van   Jan   van   Panhuys   was   Jacob   Marotel   (1544- 1567),   tevoren   monnik   in   de   abdij   van   Sint-Bertijns   te   Saint Omer.   Samen   met   de   andere   Brabantse   abten   was   hij   in   1555 aanwezig bij de plechtige troonsafstand van Karel V te Brussel. Latere   feiten   laten   toe   de   vraag   te   stellen   of   de   keuze   van Marotel   tot   abt   wel   gelukkig   is   geweest.   Al   in   1560   deden   zich moeilijkheden   voor   die   aan   het   licht   kwamen   tijdens   een   visitatie of   kerkelijk   onderzoek,   gehouden   op   verzoek   van   Margaretha van   Parma,   landvoogdes   der   Nederlanden   (1559-1567).   Uit   de informatie   die   haar   na   de   visitatie   werd   toegezonden,   leren   we dat    de    abdij    niet    meer    behoorlijk    onderhouden    werd;    het regende     in     de     slaapzaal,     de     liturgische     gewaden     waren versleten    en    de    bibliotheek    verkeerde    in    slechte    toestand. Bovendien   verbleef   de   abt   te   vaak   buiten   zijn   klooster,   waardoor de kloostertucht geheel verslapte. Dat   een   minder   geschikte   overste   kon   aangesteld   worden   is   te begrijpen.   In   1515   had   immers   Keizer   Karel   V   van   paus   Leo   X het    benoemingsrecht    over    de    abdijen    in    de    Nederlanden bekomen.   Dit   leidde   tot   tal   van   misbruiken,   waarbij   in   sommige abdijen     zelfs     niet-religieuzen     tot abtelijke       waardigheden       werden benoemd.     De     kloosters     verzetten zich     dan     ook     terecht     en     onder koning   Filips   II   (1555-1598)   zou   een compromis     worden     gesloten.     Dit hield      in      dat      bij      een      vacature koninklijke        commissarissen        de stemmen       van       de       religieuzen moesten   gaan   inzamelen.   De   vorst mocht    dan    één    van    de    naar    voor geschoven     kandidaten     aanduiden, waarop   een   kerkelijke   bekrachtiging zou   plaatsgrijpen.   Dit   was   alvast   een verbetering,   al   bleef   de   mogelijkheid tot   ingrijpen   van   de   vorst   bestaan. Dit    systeem    zou    ook    te    Vlierbeek tijdens    het    verdere   Ancien    Régime worden toegepast. De    kwestie-Marotel    sleepte    aan,    doch    in    1567    slaagden    de abten   van   Affligem   en   van   Sint-Geertrui   te   Leuven   erin   hem   te doen    abdiceren    ten    voordele    van    Jan    Hautaert,    religieus    te Affligem    en    aanbevolen    door    Filips    II.    De    akte    van    afstand vermeldt   diplomatisch   dat   ze   gebeurde   á   cause   des   continuelles débilité et maladies van de abt. Het   abbatiaat   van   Hautaert   was   zeer   kort,   doch   heilzaam   (1568 1571).   Hij   herstelde   de   tucht   met   vaste   hand.   In   de   annalen   van de   abdij   van   Bursfeld   staat   hij   daarom   opgetekend   als   abbas reformator,      abt-vernieuwer.      Hij      bekwam      bovendien      een bijzonder    voorrecht.    Hij    en    zijn    opvolgers    zouden    voortaan jaarlijks    op    het    feest    van    Sacramentsdag    pontificaal    mogen celebreren   in   de   kerk   van   Sint-Goedele   te   Brussel.   Dit   schijnt een   zeer   begeerd   privilege   te   zijn   geweest   waaraan   Vlierbeek de eeuwen door ten zeerste heeft gehouden.

Abdij van Vlierbeek